Η διάγνωση του καρκίνου αλλάζει πάντα τη ζωή ενός ανθρώπου. Ωστόσο, για τους νέους άνδρες και γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, φέρνει μαζί της και μια άλλη, βαθιά προσωπική ανησυχία: τον κίνδυνο απώλειας της γονιμότητας. Ευτυχώς, η σύγχρονη ιατρική προσφέρει επιλογές. Ο κλάδος της ογκογονιμότητας γεφυρώνει την ογκολογία με την αναπαραγωγική επιστήμη, βοηθώντας τους ασθενείς να διατηρήσουν την πιθανότητα να γίνουν βιολογικοί γονείς ακόμη και μετά τη θεραπεία του καρκίνου.
Τι είναι η Ογκογονιμότητα;
Η ογκογονιμότητα είναι ένα εξειδικευμένο ιατρικό πεδίο που επικεντρώνεται στη διατήρηση της γονιμότητας σε ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία για τον καρκίνο (π.χ. χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση). Αυτές οι θεραπείες είναι συχνά σωτήριες για τη ζωή, αλλά ενδέχεται να βλάψουν μη αναστρέψιμα την αναπαραγωγική λειτουργία.
Οι τυπικές κατηγορίες ασθενών περιλαμβάνουν:
-
Γυναίκες με καρκίνο του μαστού, λεμφώματα ή όγκους των ωοθηκών.
-
Άνδρες με καρκίνο των όρχεων ή λέμφωμα Hodgkin.
-
Παιδιά με λευχαιμία ή άλλες κακοήθειες πριν από την εφηβεία.
Επιλογές Διατήρησης της Γονιμότητας
Οι επιστημονικές εξελίξεις επιτρέπουν πλέον την κατάψυξη ωαρίων, σπέρματος ή αναπαραγωγικού ιστού για μελλοντική χρήση:
Για τις γυναίκες:
-
Κατάψυξη ωαρίων (κρυοσυντήρηση ωαρίων): Ιδανική επιλογή για ελεύθερες γυναίκες.
-
Κατάψυξη εμβρύων: Για γυναίκες με σταθερό σύντροφο ή με χρήση δότη σπέρματος.
-
Κατάψυξη ωοθηκικού ιστού: Μια επιλογή για κορίτσια πριν από την εφηβεία ή όταν η ογκολογική θεραπεία πρέπει να ξεκινήσει άμεσα.
Για τους άνδρες:
-
Κατάψυξη σπέρματος: Μια απλή και εξαιρετικά αποτελεσματική μέθοδος.
-
Διατήρηση ορχικού ιστού: Μια πειραματική τεχνική για αγόρια πριν από την εφηβεία, τα οποία δεν παράγουν ακόμη σπέρμα.
Ο χρόνος είναι καθοριστικός
Στην ογκογονιμότητα, κάθε μέρα μετράει. Συχνά υπάρχει μόνο ένα μικρό χρονικό παράθυρο —μερικές φορές λίγες μόνο ημέρες ή εβδομάδες— ανάμεσα στη διάγνωση και την έναρξη της αντικαρκινικής θεραπείας. Γι' αυτόν τον λόγο, ο γρήγορος, αξιόπιστος συντονισμός και η ασφαλής μεταφορά των βιολογικών υλικών (προς ή από τα κέντρα γονιμότητας) είναι ζωτικής σημασίας.
Τι δείχνουν οι έρευνες;
Οι μελέτες δείχνουν ότι η διατήρηση της γονιμότητας δεν επηρεάζει αρνητικά την έκβαση της θεραπείας του καρκίνου. Μάλιστα, ορισμένες έρευνες υποστηρίζουν ότι η παροχή επιλογών ογκογονιμότητας μπορεί να βελτιώσει την ψυχολογική κατάσταση των ασθενών και να ενισχύσει το κίνητρό τους κατά τη διάρκεια της θεραπείας (Letourneau et al., 2012).
Επιπλέον, οι γυναίκες που υποβάλλονται σε διαδικασίες διατήρησης γονιμότητας μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να έχουν μεταγενέστερα ποσοστά επιτυχίας στην εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) συγκρίσιμα με εκείνα των γυναικών χωρίς ιστορικό καρκίνου (Dolmans et al., 2016).